( 123 ) - سكّه اشك نهم ( مهرداد دوّم ) اين خطر در ادوار ديگر هم ايران را تهديد كرده است ولى شرح وقايع بدوره‌هاى ديگر تاريخ ايران مربوط است و در جاى خود بيايد . اگرچه صراحتى در اخبار اين زمان نيست ، ولى ميتوان گفت ، كه مهرداد به عقب راندن مردمان شمالى اكتفاء نكرده قسمتى را از باختر و نيز سيستان را باطاعت درآورده . خبر اوّل از نوشته‌هاى سترابون برميآيد ( كتاب 11 ، فصل 9 ، بند 2 ) و خبر دوّم از ايزيدور خاراكسى ( كتاب پارت ، بند 18 ) . ژوستن هم چنان كه گذشت اين اخبار را تأييد مىكند ، زيرا گويد ، كه چند مردم را باطاعت خود درآورد . آثارى دلالت دارد بر اينكه مهرداد از طرف مشرق بقدرى پيش رفته ، كه حدود ايران را بكوههاى هيمالايا رسانيده : سكّه‌هائى از شاهزادگان اشكانى در اينجاها يافته‌اند و معلوم است ، كه اين شاهزادگان در اين صفحات حكمرانى داشته‌اند . مهرداد پس از تسويه امور شرقى متوجّه ارمنستان گرديد و بايد قبل از ذكر وقايع ببينيم مقصود از ارمنستان چه مملكتى است ، خطوط نمايان تاريخش تا اين زمان چيست و سوابق ايرانيان با ارامنه چه بوده . ارمنستان و ارامنه ارامنه تاريخ خودشان را موافق داستانها و روايات قديم چنين بيان ميكنند : ارمنستان وقتى مركز عالم بوده و چهار رود بزرگ از اين مملكت جريان مييافته :